Trong thiết kế an toàn cháy, tường ngăn cháy và vách ngăn cháy có chức năng, cấu tạo và yêu cầu chịu lửa khác nhau.

Tường ngăn cháy thường tham gia phân chia khoang cháy và có thể phải duy trì cả khả năng chịu lực, tính toàn vẹn và cách nhiệt. Tường cần liên tục theo phạm vi thiết kế, liên kết chắc với kết cấu công trình và hạn chế cháy lan ngay cả khi khu vực xảy ra cháy chịu biến dạng lớn.

Vách ngăn cháy chủ yếu làm nhiệm vụ ngăn cách giữa các gian phòng hoặc khu vực. Nhiều loại vách không chịu tải trọng của công trình nhưng vẫn phải duy trì tính toàn vẹn và khả năng cách nhiệt trong thời gian yêu cầu.

Quy chuẩn hiện hành phân biệt riêng tường ngăn cháy, vách ngăn cháy và các bộ phận bao che có kính. Vì vậy, cùng ghi thời gian 60 phút chưa đủ căn cứ để đổi một tường đặc thành vách kính. Cần xác định cấu kiện đang được yêu cầu là tường, vách hay ô kính nằm trong bộ phận ngăn cháy.

Vách kính chống cháy là một hệ thống hoàn chỉnh

Kính là phần dễ nhìn thấy nhất, nhưng khả năng ngăn cháy của vách còn phụ thuộc vào nhiều chi tiết xung quanh.

Một hệ vách kính chống cháy thường gồm:

  • Tấm kính có phân loại chịu lửa phù hợp.
  • Khung và hệ đố giữ kính.
  • Nẹp kính.
  • Gioăng và vật liệu chèn mép.
  • Chi tiết neo vào sàn, trần và tường bên.
  • Vật liệu xử lý tại các mối nối.
  • Cửa đi hoặc ô mở nếu có.

Trong thử nghiệm chịu lửa, cấu kiện được đánh giá theo một cấu hình và điều kiện lắp đặt xác định. Dữ liệu thu được dùng để phân loại khả năng duy trì các tiêu chí chịu lửa của cấu kiện trong thời gian thử.

Do đó, kính đạt EI60 lắp vào một bộ khung bất kỳ chưa tạo thành vách EI60. Nếu thay loại khung, tăng kích thước kính, bỏ thanh đố hoặc đổi vật liệu chèn, hệ vách thực tế có thể khác cấu hình đã được đánh giá.

Khi nào vách kính có thể thay vách ngăn đặc?

Vách kính chống cháy có thể được sử dụng thay cho một số vách đặc khi vị trí đó được phép dùng hệ vách không chịu lực và cấu hình kính đáp ứng đầy đủ yêu cầu của thiết kế.

Trước hết, hệ kính phải đạt đúng tiêu chí chịu lửa. Ký hiệu E tập trung vào tính toàn vẹn; EW bổ sung khả năng hạn chế bức xạ nhiệt; EI gồm tính toàn vẹn và khả năng cách nhiệt. Loại cần sử dụng phụ thuộc vào chức năng của bộ phận ngăn cháy.

Kích thước cũng phải nằm trong phạm vi áp dụng của hệ vách. Một mẫu kính đạt kết quả thử ở kích thước nhất định chưa mặc nhiên bao phủ mọi chiều cao, chiều rộng hoặc cách chia ô.

Phương án lắp đặt cần thống nhất từ đầu. Khung phải liên kết với kết cấu có khả năng duy trì ổn định trong thời gian yêu cầu. Khe tiếp giáp giữa vách với sàn, trần và tường bên phải được xử lý liên tục, tránh tạo đường truyền lửa và khí nóng.

Nếu các điều kiện trên được đáp ứng và phương án phù hợp với hồ sơ thiết kế, vách kính có thể đảm nhiệm vai trò của vách ngăn đặc tại vị trí tương ứng.

Vì sao vách kính thường khó thay tường ngăn cháy?

Khác biệt lớn nhất nằm ở vai trò của cấu kiện trong khoang cháy.

Một tường ngăn cháy có thể phải kéo dài xuyên suốt chiều cao nhà hoặc đến bộ phận ngăn cháy khác theo thiết kế. Tường còn phải duy trì khả năng ngăn cháy lan khi các kết cấu ở phía xảy ra cháy bị biến dạng hoặc mất ổn định.

Trong khi đó, phần lớn hệ vách kính nội thất là kết cấu không chịu lực. Hệ kính có thể đáp ứng E, EW hoặc EI nhưng không mặc nhiên có khả năng chịu tải tương đương một tường yêu cầu tiêu chí R.

Vì vậy, so sánh một tường REI với vách kính EI chỉ dựa trên số phút sẽ bỏ sót tiêu chí chịu lực. Việc thay tường phân chia khoang cháy bằng kính thường đòi hỏi đánh giá kỹ hơn về kết cấu, phạm vi liên tục và liên kết với sàn, dầm hoặc mái.

Trong một số trường hợp đặc biệt, giải pháp thay thế có thể được xem xét trên cơ sở tính toán, thiết kế theo công năng và các biện pháp bổ sung nhằm duy trì mức an toàn cháy cần thiết. Đây là công việc của đơn vị thiết kế và các bên có thẩm quyền, không phải thay đổi được quyết định trực tiếp tại công trường.

Diện tích kính ảnh hưởng đến yêu cầu của vách

Một ô kính nhỏ đặt trong vách đặc và một mảng kính chiếm gần toàn bộ diện tích vách tạo ra hai cấu hình khác nhau.

Khi diện tích kính tăng, vai trò của khung, đố đứng, đố ngang và liên kết mép trở nên rõ hơn. Hệ vách phải kiểm soát cả sự biến dạng của kính lẫn chuyển vị của khung dưới tác động nhiệt.

Quy chuẩn hiện hành có cách xem xét riêng đối với vách ngăn cháy có phần kính lớn, trong đó phần kính có thể phải đáp ứng thêm yêu cầu kiểm soát bức xạ nhiệt. Điều này cho thấy diện tích kính không phải yếu tố thẩm mỹ đơn thuần mà có liên quan trực tiếp đến tiêu chí chịu lửa của hệ vách.

Khi muốn mở rộng ô kính hoặc bỏ bớt thanh chia đố, cần đối chiếu lại hồ sơ của hệ vách. Một thay đổi giúp tầm nhìn rộng hơn cũng có thể làm kích thước từng tấm vượt phạm vi đã được xác nhận.

Cửa đi trong vách kính cần được xử lý đồng bộ

Một mảng vách kính thường cần cửa đi để kết nối hai không gian. Phần cửa này tạo thành ô mở trong bộ phận ngăn cháy nên phải được lựa chọn riêng.

Cửa có thể là cửa khung thép lắp ô kính hoặc hệ cửa kính chống cháy, tùy thiết kế. Cánh, khung, kính, bản lề, khóa, tay co và gioăng phải hoạt động như một bộ hoàn chỉnh.

Nếu cửa cần tự đóng, tay co phải đưa cánh về hết hành trình và giúp khóa bắt chốt. Với cửa hai cánh, thứ tự đóng giữa cánh chính và cánh phụ cũng cần được kiểm soát.

Việc lắp một cửa kính thông thường vào giữa vách kính chống cháy sẽ tạo điểm gián đoạn. Tương tự, tấm kính trên cánh cửa không thể được chọn riêng theo độ dày rồi ghép vào cấu hình bất kỳ.

Những vị trí có thể cân nhắc vách kính chống cháy

Giải pháp kính thường phù hợp với khu vực cần duy trì tầm nhìn hoặc tận dụng ánh sáng giữa các không gian.

Tại bệnh viện, vách kính giúp nhân viên quan sát hành lang hoặc phòng chức năng. Trong trường học, kính hỗ trợ quan sát hoạt động phía bên kia cửa. Văn phòng và khu tiếp đón có thể sử dụng kính để giảm cảm giác chia cắt giữa các khu vực.

Ở nhà xưởng hoặc phòng kỹ thuật, vách kính tạo điều kiện quan sát thiết bị mà không cần mở cửa thường xuyên. Trung tâm thương mại có thể cân nhắc kính tại một số ranh giới công năng để giữ tính kết nối của không gian.

Đây là các vị trí có thể xem xét về mặt kiến trúc. Quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào loại bộ phận ngăn cháy, yêu cầu chịu lửa, kích thước hệ vách và hồ sơ thiết kế của công trình.

Cần kiểm tra gì trước khi thay tường bằng vách kính?

Trước tiên, cần đọc đúng ký hiệu của cấu kiện trên bản vẽ. Nếu vị trí được chỉ định là tường ngăn cháy, phương án thay thế sẽ khác với trường hợp chỉ là vách ngăn giữa hai gian phòng.

Tiếp theo là xác định tiêu chí chịu lửa cần đáp ứng, diện tích kính dự kiến và kích thước từng tấm. Cấu tạo khung, cách chia đố và liên kết với kết cấu xung quanh cũng cần được thể hiện trong bản vẽ chi tiết.

Nếu vách có cửa đi, cấu hình cửa phải được xem xét cùng hệ vách. Các khe tiếp giáp, điểm xuyên kỹ thuật và vị trí giao với trần hoàn thiện cần được xử lý liên tục.

Phương án thay đổi nên được thống nhất trước khi đặt hàng và thi công. Điều này giúp tránh tình trạng vách kính đã sản xuất nhưng không phù hợp loại cấu kiện trên hồ sơ hoặc thiếu căn cứ để nghiệm thu.

Kết luận

Kính chống cháy riêng lẻ không thể thay thế một bức tường. Vách kính chống cháy có thể thay một số vách đặc khi hệ kính đáp ứng đúng chức năng, giới hạn chịu lửa, kích thước và cấu tạo liên kết của vị trí đó.

Với tường phân chia khoang cháy hoặc cấu kiện có yêu cầu chịu lực, khả năng thay thế cần được đánh giá chặt chẽ hơn. Phương án kính nên được xác định ngay trong thiết kế, thay vì đổi từ tường đặc sang kính sau khi công trình đã bước vào giai đoạn hoàn thiện.

FAQs

Kính EI60 có tạo thành vách kính EI60 không?

Chưa đủ căn cứ. Toàn bộ hệ khung, kính, gioăng, vật liệu chèn và liên kết phải thuộc cấu hình phù hợp.

Vách kính chống cháy có dùng để chia khoang cháy được không?

Tùy loại bộ phận ngăn cháy và yêu cầu của thiết kế. Vách kính không chịu lực không mặc nhiên thay được tường phân chia khoang cháy có yêu cầu REI.

Vách kính EW và EI khác nhau thế nào?

EW duy trì tính toàn vẹn và hạn chế bức xạ nhiệt. EI bổ sung khả năng hạn chế nhiệt độ tăng ở phía không tiếp xúc với lửa.

Có thể lắp cửa kính thông thường trong vách kính chống cháy không?

Cửa đi trong vách cần có cấu hình phù hợp với yêu cầu của ô mở. Cửa thông thường có thể làm gián đoạn khả năng ngăn cháy của hệ vách.

Có thể thay một phần tường gạch bằng kính chống cháy không?

Có thể xem xét nếu phần kính, khung và chi tiết tiếp giáp đáp ứng yêu cầu của bộ phận ngăn cháy, đồng thời phương án đã được thống nhất trong hồ sơ thiết kế.

Từ khóa: