Xác định vị trí cửa ngăn cháy từ ranh giới khoang cháy trên bản vẽ

Ranh giới khoang cháy là cơ sở xác định vị trí cửa

Trong thiết kế an toàn cháy, công trình được tổ chức thành các khoang cháy dựa trên công năng, quy mô và yêu cầu giới hạn lan truyền đám cháy. Ranh giới giữa các khoang được hình thành bởi những bộ phận ngăn cháy có giới hạn chịu lửa xác định, thể hiện trên hồ sơ thiết kế thông qua vị trí tường, vách và sàn ngăn cháy.

Theo QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023, các bộ phận ngăn cháy được phân loại theo khả năng chịu lửa và đặc điểm kết cấu. Việc xác định ranh giới phân khoang là cơ sở lựa chọn giải pháp bảo vệ tại những vị trí có lối mở xuyên qua kết cấu ngăn cháy.

Trên bản vẽ mặt bằng, đường phân chia khoang cháy có thể đi qua khu vực hành lang, phòng kỹ thuật hoặc vị trí giao thông giữa hai phân khu chức năng. Khi xuất hiện lối đi xuyên qua ranh giới này, hệ cửa được xem xét như một bộ phận bảo vệ lỗ mở, duy trì khả năng ngăn cách giữa các khu vực theo yêu cầu thiết kế.

Vị trí cửa ngăn cháy vì vậy được xác lập từ chức năng của kết cấu bao quanh, thay vì chỉ căn cứ vào vị trí cửa thể hiện trên mặt bằng kiến trúc.

Đối chiếu bản vẽ phân khoang với mặt bằng kiến trúc

Bản vẽ phân khoang cháy thể hiện phạm vi và yêu cầu ngăn cháy giữa các khu vực, trong khi bản vẽ kiến trúc xác định vị trí tường, cửa, kích thước lối đi và tổ chức không gian sử dụng. Hai nhóm bản vẽ cung cấp những thông tin bổ sung cho nhau trong quá trình xác định hệ cửa.

Khi đối chiếu, vị trí các đường ranh giới được đặt trong mối quan hệ với cửa đi hiện hữu trên mặt bằng. Những lối mở nằm trên tường hoặc vách có chức năng ngăn cháy được xác định theo loại kết cấu và yêu cầu bảo vệ tương ứng. Đồng thời, các cửa dẫn vào buồng thang được bảo vệ, khoang đệm hoặc khu vực kỹ thuật có yêu cầu riêng được kiểm tra theo chức năng cụ thể, kể cả khi không nằm trực tiếp trên đường phân chia hai khoang cháy lớn.

Một điểm quan trọng là sự thống nhất giữa mặt bằng và mặt cắt công trình. Ranh giới ngăn cháy có thể kéo dài qua nhiều tầng hoặc tiếp giáp với sàn ngăn cháy, trong khi cao độ trần, dầm và các cấu kiện khác tạo ra những điều kiện liên kết khác nhau. Việc kiểm tra đồng thời mặt bằng, mặt cắt và chi tiết tường giúp xác định chính xác vị trí ô cửa trong toàn bộ hệ kết cấu.

Quá trình đối chiếu này tạo cơ sở phân biệt các cửa thuộc phạm vi bảo vệ ngăn cháy với những cửa thông thường, đồng thời hạn chế sai lệch khi chuyển thông tin sang bảng thống kê cửa.

Xác định lối mở trên bộ phận ngăn cháy

Sau khi nhận diện ranh giới phân khoang, bước tiếp theo là xác định từng lối mở trên hệ thống tường và vách có chức năng ngăn cháy. Mỗi vị trí được xem xét theo loại bộ phận ngăn cháy, chức năng giao thông và đặc điểm sử dụng của hai khu vực tiếp giáp.

Theo điểm 2.3.2.2 của QCVN 06:2022/BXD, cửa đi ngăn cháy thuộc nhóm bộ phận chèn bịt lỗ mở của bộ phận ngăn cháy. Cấu hình cửa tại từng vị trí được lựa chọn theo yêu cầu của kết cấu bao quanh, bảo đảm khả năng bảo vệ lối mở trong điều kiện cháy.

Đối với khu vực nhà xưởng, lối đi giữa hai phân khu sản xuất có thể phục vụ cả người và thiết bị vận chuyển. Tại các tầng kỹ thuật, kích thước cửa còn liên quan đến khả năng đưa thiết bị ra vào để bảo trì. Những yếu tố này quyết định khẩu độ và phương án đóng mở, nhưng giới hạn chịu lửa vẫn được xác định từ yêu cầu bảo vệ của vị trí lắp đặt.

Mỗi lối mở trên ranh giới ngăn cháy được đánh giá như một vị trí kỹ thuật riêng, bao gồm chức năng sử dụng, yêu cầu chịu lửa và cấu hình hệ cửa tương ứng.

Xác lập giới hạn chịu lửa từ loại kết cấu

Việc chỉ định giới hạn chịu lửa của cửa bắt đầu từ loại tường hoặc vách ngăn cháy trên hồ sơ thiết kế. Bảng 1 và Bảng 2 của QCVN 06:2022/BXD là căn cứ xác định mối quan hệ giữa loại bộ phận ngăn cháy và giới hạn chịu lửa của bộ phận chèn bịt lỗ mở.

Đối với cửa đi ngăn cháy thông thường, chỉ tiêu EI thể hiện tính toàn vẹn và khả năng cách nhiệt trong thời gian thử nghiệm xác định. Những cấu hình cửa có tỷ lệ diện tích kính lớn thuộc trường hợp được quy chuẩn quy định riêng. Giới hạn chịu lửa được lựa chọn theo vị trí và loại bộ phận bảo vệ, thay vì mặc nhiên sử dụng cùng một cấp cho toàn bộ cửa trong công trình.

Trong hồ sơ thiết kế, cấp chịu lửa được liên kết với mã cửa để phục vụ thống kê và lựa chọn sản phẩm. Các thông tin về số cánh, kích thước, cấu hình phụ kiện và hướng mở tiếp tục được bổ sung trên cơ sở yêu cầu kiến trúc và đặc điểm vận hành.

Việc thống nhất mã cửa, vị trí lắp đặt và giới hạn chịu lửa giúp các bên tham gia dự án sử dụng cùng một cơ sở kỹ thuật trong quá trình đặt hàng, kiểm tra sản phẩm và nghiệm thu.

Hướng mở cửa gắn với tổ chức thoát nạn

Bên cạnh yêu cầu phân khoang, vị trí cửa được đánh giá trong mối quan hệ với hệ thống giao thông và đường thoát nạn. Một bộ cửa nằm trên lối ra thoát nạn phải đáp ứng những yêu cầu tương ứng về kích thước thông thủy, hướng mở, cơ cấu khóa và khả năng sử dụng trong tình huống khẩn cấp.

Trên mặt bằng kiến trúc, ký hiệu cung mở cho biết chiều chuyển động của cánh cửa và phạm vi chiếm chỗ khi vận hành. Thông tin này được đối chiếu với chiều di chuyển của người, không gian hành lang và những thiết bị bố trí gần cửa. Tại khu vực có mật độ sử dụng lớn, cấu hình phụ kiện còn liên quan đến khả năng mở cửa nhanh và duy trì trạng thái đóng sau khi người đi qua.

Đối với cửa ngăn cháy có yêu cầu tự đóng, thiết kế xác định cơ cấu đóng và khả năng tự chốt phù hợp với hệ cửa. Trường hợp sử dụng thiết bị giữ mở, giải pháp điều khiển phải bảo đảm cửa đóng kín khi xảy ra cháy theo yêu cầu của quy chuẩn.

Như vậy, việc bố trí cửa phải giải quyết đồng thời hai chức năng: bảo vệ ranh giới ngăn cháy và duy trì điều kiện thoát nạn phù hợp. Đây là cơ sở lựa chọn hướng mở và cấu hình phụ kiện tại từng vị trí.

Thể hiện vị trí cửa trong bảng thống kê và hồ sơ thi công

Sau khi xác định trên mặt bằng, từng bộ cửa được gán mã thống nhất giữa bản vẽ kiến trúc, hồ sơ an toàn cháy và bảng thống kê cửa. Thông tin trong bảng thường bao gồm vị trí lắp đặt, số lượng, kích thước, số cánh, giới hạn chịu lửa, hướng mở và những yêu cầu phụ kiện liên quan.

Sự thống nhất này giúp đơn vị sản xuất xác định đúng cấu hình đặt hàng, đồng thời tạo điều kiện kiểm tra khi triển khai tại công trường. Với những vị trí có thay đổi kích thước ô chờ hoặc điều chỉnh mặt bằng, hồ sơ thiết kế được rà soát để xác định tính phù hợp của hệ cửa trước khi sản xuất và lắp đặt.

Công tác thi công tiếp tục đối chiếu vị trí cửa với kết cấu tường, cao độ nền hoàn thiện và phương án liên kết khung. Các thay đổi về kích thước hoặc phụ kiện được đánh giá trong phạm vi cấu hình đã thử nghiệm và hồ sơ kỹ thuật được chấp nhận.

Bảng thống kê cửa là công cụ liên kết giữa yêu cầu thiết kế và sản phẩm lắp đặt thực tế, hỗ trợ kiểm soát chất lượng từ giai đoạn đặt hàng đến nghiệm thu công trình.

Giải pháp cửa chống cháy tại Nam Phát Mavi

Nam Phát Mavi cung cấp các dòng cửa thép chống cháy một cánh, cửa thép chống cháy hai cánh, cửa gỗ chống cháy và cửa cuốn chống cháy, phục vụ các yêu cầu khác nhau về kích thước lối mở, kết cấu và tổ chức không gian công trình.

Danh mục cửa chống cháy Nam Phát Mavi giúp chủ đầu tư, đơn vị thiết kế và nhà thầu tiếp cận các phương án cửa phù hợp với hệ thống phân khoang, đồng thời thuận tiện trong quá trình lựa chọn sản phẩm và triển khai hạng mục cửa tại công trình.

FAQs

1. Xác định vị trí cửa ngăn cháy trên bản vẽ nào?

Vị trí cửa được xác định thông qua việc đối chiếu bản vẽ phân khoang cháy, mặt bằng kiến trúc và hồ sơ thiết kế an toàn cháy. Bảng thống kê cửa cung cấp thông tin bổ sung về mã cửa, kích thước và giới hạn chịu lửa.

2. Mọi cửa nằm trên hành lang đều phải là cửa chống cháy?

Không. Yêu cầu đối với từng cửa phụ thuộc vào chức năng của kết cấu bao quanh, vị trí trên đường thoát nạn và các quy định áp dụng. Việc lựa chọn được thực hiện theo hồ sơ thiết kế của công trình.

3. Ranh giới khoang cháy thay đổi thì vị trí cửa có phải điều chỉnh không?

Khi ranh giới phân khoang thay đổi, các lối mở liên quan được rà soát lại về vị trí và yêu cầu bảo vệ. Việc điều chỉnh cửa phụ thuộc vào phương án thiết kế đã được cập nhật.

4. Giới hạn chịu lửa của cửa có được xác định trực tiếp từ cấp chịu lửa của tường không?

Giới hạn chịu lửa của cửa được lựa chọn theo loại bộ phận ngăn cháy và loại bộ phận chèn bịt lỗ mở tương ứng. Bảng 1 và Bảng 2 của QCVN 06:2022/BXD là căn cứ đối chiếu quan trọng.

5. Những thông tin nào phải thống nhất trước khi sản xuất cửa ngăn cháy?

Các thông tin trọng tâm gồm mã cửa, vị trí lắp đặt, kích thước, số cánh, giới hạn chịu lửa, hướng mở và cấu hình phụ kiện. Những thông số này được đối chiếu giữa bản vẽ, bảng thống kê và hồ sơ kỹ thuật sản phẩm.