Vì sao cửa chống cháy không được phép chèn vật cản để luôn mở?

Thói quen chèn cửa chống cháy: Tiện trước mắt, rủi ro lâu dài

Tại nhiều công trình, cửa chống cháy thường được lắp ở hành lang, cầu thang thoát hiểm, phòng kỹ thuật, tầng hầm, kho hàng hoặc khu vực giao thông nội bộ. Đây là những vị trí có tần suất di chuyển cao, nên người sử dụng đôi khi có thói quen chèn vật cản để cửa luôn mở.

Các vật cản thường gặp là gạch, đá, miếng gỗ, dây buộc, móc treo hoặc vật nặng đặt dưới cánh cửa. Mục đích là để đi lại thuận tiện, vận chuyển hàng hóa dễ hơn hoặc tránh cảm giác cửa đóng mở liên tục gây bất tiện.

Tuy nhiên, với cửa chống cháy, đây là thói quen rất nguy hiểm. Cửa chống cháy không được thiết kế để luôn mở bằng vật cản cơ học. Chức năng quan trọng nhất của cửa là tạo thành lớp ngăn cách khi có cháy, giúp hạn chế lửa, khói và nhiệt lan sang khu vực khác.

Khi cửa bị giữ mở, toàn bộ chức năng này có thể mất tác dụng ngay từ thời điểm xảy ra sự cố.

Cửa chống cháy chỉ hiệu quả khi đóng kín

Khác với cửa thông thường, cửa chống cháy là một bộ phận trong hệ thống ngăn cháy của công trình. Cửa thường được bố trí tại ranh giới giữa các khoang cháy, lối thoát hiểm hoặc khu vực có nguy cơ phát sinh cháy cao.

Về nguyên lý, cửa chống cháy cần duy trì khả năng đóng kín để hạn chế lửa, khói nóng và khí độc lan qua khe cửa. Nếu cửa đang mở, không gian hai bên gần như thông nhau, khiến khói và nhiệt có thể lan nhanh theo hành lang, cầu thang hoặc trục giao thông đứng.

Các cấp chịu lửa như EI60, EI90, EI120 thể hiện thời gian cửa duy trì tính toàn vẹn và khả năng cách nhiệt trong điều kiện thử nghiệm. Trong đó, E là tính toàn vẹn trước lửa; I là khả năng cách nhiệt. Tuy nhiên, các cấp này chỉ có ý nghĩa khi cửa ở trạng thái lắp đặt và vận hành đúng, đặc biệt là cửa phải đóng kín.

Nói cách khác, một bộ cửa đạt EI cao nhưng bị chèn mở thường xuyên vẫn có thể không bảo vệ được công trình khi cần.

Rủi ro khi chèn vật cản giữ cửa chống cháy luôn mở

Việc chèn vật cản tưởng như đơn giản nhưng có thể gây nhiều hậu quả trong vận hành và an toàn PCCC.

Điểm nguy hiểm nhất là khi xảy ra cháy, người trong công trình thường hoảng loạn, mất phương hướng hoặc không kịp quay lại đóng cửa. Vì vậy, không thể xem việc “mở tạm một lúc” là vô hại.

Vì sao không nên tự ý vô hiệu hóa phụ kiện cửa chống cháy?

Một bộ cửa chống cháy không chỉ gồm cánh và khung. Hệ cửa còn có các phụ kiện như tay co thủy lực, bản lề, khóa, gioăng chống khói, thanh thoát hiểm và chốt âm đối với cửa 2 cánh.

Tay co thủy lực giúp cửa tự đóng sau khi mở. Gioăng chống khói giúp tăng độ kín khít giữa cánh và khung. Khóa, chốt và thanh thoát hiểm giúp cửa vừa giữ trạng thái đóng, vừa có thể mở nhanh khi thoát nạn. Mỗi chi tiết đều liên quan đến chức năng an toàn của toàn bộ hệ cửa.

Khi người dùng chèn vật cản, buộc cửa hoặc tháo tay co, cửa không còn vận hành theo thiết kế ban đầu. Lâu ngày, phụ kiện có thể bị lệch lực, lỏng vít, rò dầu, xệ cánh hoặc đóng không kín. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành của cửa trong điều kiện bình thường và khi có sự cố.

Vì vậy, mọi thay đổi đối với cửa chống cháy và phụ kiện đi kèm cần được xem xét như một vấn đề kỹ thuật, không nên xử lý tùy tiện theo thói quen sử dụng.

Cơ sở kỹ thuật và yêu cầu PCCC cần lưu ý

QCVN 06:2022/BXD là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình. Quy chuẩn này đặt ra yêu cầu về ngăn cháy, thoát nạn, kiểm soát cháy lan và bảo vệ người trong công trình.

TCVN 9383:2012 mô tả phương pháp thử nghiệm khả năng chịu lửa của các loại cửa như cửa đi và cửa chắn ngăn cháy. Kết quả thử nghiệm khả năng chịu lửa được đánh giá trên cơ sở mẫu cửa hoàn chỉnh, bao gồm cánh, khung và các bộ phận liên quan.

Trong thực tế nghiệm thu và vận hành, cửa chống cháy không chỉ cần có hồ sơ phù hợp mà còn phải được lắp đặt đúng vị trí, đóng mở bình thường, không bị cản trở và không bị thay đổi chức năng. Nếu cửa bị chèn mở liên tục, hiệu quả ngăn cháy – ngăn khói của hệ thống có thể không còn đúng với thiết kế ban đầu.

Đây là lý do các công trình cần kiểm tra định kỳ tình trạng cửa chống cháy, đặc biệt tại lối thoát hiểm, tầng hầm, phòng kỹ thuật và khu vực có nhiều người qua lại.

Có giải pháp nào thay thế việc chèn cửa luôn mở?

Trong một số công trình, nhu cầu giữ cửa mở trong thời gian nhất định là có thật, chẳng hạn khi vận chuyển hàng, vệ sinh khu vực hoặc điều phối giao thông nội bộ. Tuy nhiên, cách xử lý không nên là chèn vật cản tùy tiện.

Giải pháp phù hợp là bố trí cửa, phụ kiện và quy trình vận hành đúng ngay từ đầu. Với các lối thoát hiểm, cửa cần có tay co thủy lực để tự đóng ổn định. Với khu vực đông người, có thể dùng thanh đẩy thoát hiểm để mở nhanh từ bên trong. Với cửa 2 cánh, cần tính toán chốt âm, thứ tự đóng cánh và phụ kiện đồng bộ.

Nếu công trình cần giải pháp giữ cửa mở có kiểm soát, cần được tư vấn theo thiết kế PCCC, hệ thống báo cháy và quy định kỹ thuật phù hợp. Không nên tự ý dùng vật cản cơ học vì cách này không bảo đảm cửa sẽ đóng lại khi có cháy.

Giải pháp cửa chống cháy và phụ kiện đồng bộ từ Nam Phát MAVI

Nam Phát MAVI cung cấp các nhóm sản phẩm phục vụ an toàn công trình như cửa thép chống cháy, cửa thép vân gỗ chống cháy, cửa gỗ chống cháy, cửa cuốn chống cháy, kính chống cháy, vách kính chống cháy và phụ kiện cửa chống cháy.

Với từng vị trí như hành lang, lối thoát hiểm, phòng kỹ thuật, tầng hầm, kho hàng, nhà xưởng, căn hộ hoặc công trình thương mại, giải pháp cửa cần được lựa chọn theo cấp chịu lửa, hướng mở, tần suất sử dụng và yêu cầu vận hành thực tế.

Các dòng cửa có thể đáp ứng nhiều cấp độ như EI60, EI90, EI120, kết hợp hệ phụ kiện đồng bộ gồm tay co thủy lực, bản lề, khóa, gioăng chống khói, thanh thoát hiểm và các chi tiết liên quan. Cách tiếp cận đồng bộ giúp cửa đóng kín hơn, vận hành ổn định hơn và hạn chế tình trạng người dùng phải chèn cửa để thuận tiện di chuyển.

Với các công trình yêu cầu thẩm mỹ cao, cửa thép vân gỗ chống cháy hoặc cửa gỗ chống cháy là lựa chọn phù hợp để cân bằng giữa an toàn và thiết kế nội thất. Với khu vực tầng hầm, kho hàng hoặc nhà xưởng, cửa thép chống cháy và cửa cuốn chống cháy có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu phân khu, ngăn cháy và vận hành thực tế.

Kết luận

Cửa chống cháy không được phép chèn vật cản để luôn mở vì hành vi này làm mất khả năng đóng kín, giảm hiệu quả ngăn cháy, ngăn khói và có thể khiến lửa, khói lan nhanh khi xảy ra sự cố.

Một bộ cửa chống cháy chỉ thực sự an toàn khi được chọn đúng, lắp đúng và vận hành đúng. Thay vì chèn cửa cho tiện sử dụng, công trình nên lựa chọn hệ cửa và phụ kiện phù hợp ngay từ đầu để vừa bảo đảm lưu thông hằng ngày, vừa giữ được chức năng an toàn PCCC khi cần thiết.

FAQ

1. Có được chèn cửa chống cháy mở tạm thời không?
Không nên. Dù chỉ trong thời gian ngắn, vật cản có thể khiến cửa không kịp đóng khi xảy ra cháy, làm giảm hiệu quả ngăn cháy và ngăn khói.

2. Vì sao cửa chống cháy phải luôn đóng kín?
Cửa cần đóng kín để tạo lớp ngăn cách giữa các khu vực, hạn chế lửa, khói nóng và khí độc lan sang hành lang, cầu thang hoặc khoang cháy khác.

3. Nếu cửa chống cháy gây bất tiện khi đi lại thì xử lý thế nào?
Cần kiểm tra lại tay co, bản lề, khóa, hướng mở và phụ kiện. Không nên chèn cửa; thay vào đó nên điều chỉnh hoặc thay phụ kiện phù hợp.

4. Chèn cửa có làm hỏng phụ kiện không?
Có thể. Việc giữ cửa sai trạng thái lâu ngày có thể làm tay co thủy lực, bản lề, khóa hoặc gioăng chống khói bị lệch, mòn hoặc giảm hiệu quả.

5. Nam Phát MAVI có cung cấp phụ kiện giúp cửa chống cháy vận hành thuận tiện hơn không?
Có. Nam Phát MAVI cung cấp và tư vấn đồng bộ phụ kiện cửa chống cháy như tay co thủy lực, khóa, bản lề, gioăng chống khói, thanh thoát hiểm theo từng công trình.